سيستم های حمل ونقل هوشمند ITS

سيستم های حمل ونقل هوشمند Intelligent Transportation System نام جديدی است برای IVHS  ( سيستم های هــوشمند وسيله نقليه بزرگــراهی )Intelligent Vehicle Highway System كه درحدودسال ۱۹۹۰ توسط ” بـاب اروين “ Bob Ervin از دانشگاه ميشيگان پيشنهادشد و امــروزه بخشی ازواژگان حــرفه ای حمــل ونقــل محسوب می گردد.

اسكلت اين تكنولوژی راچهاربخش به شرح زيرتشكيل می دهد :

 ۱- سيستم های پيشرفته مديريت ترافيك

 ۲- سيستم های پيشرفته اطلاع رسانی به راننده ومسافر

 ۳- سيستم های خودكاركنترل وسيله نقليه

 ۴- مديريت عملكردوسايل نقليه تجاری

IVHS سيستم هايی را دربرمی گيردكه درآنها از وسايل ارتباطی ، كامپيوتر و تكنولوژی های پيشرفته شناساگر درجهت اصلاح عملكردمسافر وسيستم های حمل ونقل كالا استفاده می شودوبابهره گيری ازتكنولوژی به سه عامل راننده ، وسيله نقليه وبزرگراه هوشمندبمنظورعملكردموثروايمن می پردازد.

درتغييرنام صورت گرفته از IVHS به ITS كه درسال ۱۹۹۵به تصويب رسيدتمامی وسايل نقليه ونه فقط بزرگراهی دراين سيستم قرارگرفته اند.

اين سيستم جابجايی ، ايمنی ، امنيت وبهره وری رادربخش حمل ونقل زمينی اصلاح می كند و باكاهش مصرف انرژی همچنين كاهش آلــودگی هــوابرميزان دسترسی به وسايل حمل ونقل نيزمی افزايد.

يكی ازاصــول اساسی هــربرنامه ITS آن است كه می بايستی بين  صنايع خصوصی ، دولت ومجامع دانشگاهی وعلمی همكاری وجودداشته باشد.

فعاليتهای ITS شهری                                                                          مـديريت حـوادث ، مـديريت فوريتهای ويژه ، ايمنی تقاطعات ريل-راه ، مديريت ترانزيت، سيستم اخذعوارض الكترونيكی ، سيستم پرداخت كرايه الكترونيكی ، اطلاع رسانی به هنگام جهت حمل ونقل عمــومی واستفاده ازفن آوری  GPS  برای هــدايت ناوگان اتوبوسرانی ، مديريت بزرگراهها وكنترل چراغهای راهنمايي. 

چندين  سيستم كنترل مـركزی درجهان وجـــودداردكه مــورد بهـــره برداری قــرار         گرفته انددرانگلستان سيستم SCOOT ودربسياری ازكشورها سيستم  SCATS استفاده شده است.

SCATS يــك سيستم مـديريت تــرافيك منطقه ای بـرمبنای كامپيــوتـراست كه          توسط سازمان ترافيك وراههای ” نيوساوت ولز استراليا “ ايجادودربيش از۵۰نقطه جهان ازجمله ايران بكارگرفته شده است.

 

سيستم كنترل مركزی SCATS                                                                     ايـن سيستم علاوه برايجادمــوج سبز ، هماهنگی و كاهش زمان سفردرون شهری قابليتهای ديگری به شرح زيرداراست:                                                           

ـ رايانه ای كه سيستم ”اسكتز“برروی آن نصب است قابليت تحت پوشش قـراردادن حدود۱۲۸ تقاطع رادارد.                                                                            

ـ باافزايش تعـداد رايانه های منطقه ای و كـنترل آنها توسط رايانه مـــركزی می توان  تعدادتقاطعات تحت پوشش رابه ميزان موردنيازافزايش داد.                              

ـ سيستم بااستفاده  از اطــلاعات دريافتی شامل حجــم تــردد و مـــيزان اشـــغال شناساگرهادرصد نــرخ اشباع رامحاسبه نموده وروی سه پارامتراصلی يعنی زمان تخصيصی به هـرفاز ، طول سيكل واختلاف زمانی برای ايجادمـوج سبزبين تقاطعات متوالی كنترل دقيق دارد.

-اختلاف زمانی بين تقاطعات مجاور جهت ايجاد مـــوج ســبز درسـاعات اوج صـــبح وعصــرودرساعات خلـــوت درسيستم تعريف شده كه رايانه محلی ضمن تــوجه به      ميزان تراكم وطول سيكل جاری ، بهترين اختلاف زمانی رابرمی گزيند.

-سيستم توانايی نمايش شبكه تقاطعات تحت پوشش راداردكه بااستفاده ازرنگهای مختلف وضعيت تراكم يابه عبارت ديگركيفيت تردددرهرتقاطع رابه نمايش می گذارد.

 نمونه ای ازآنرادراينجاببينيد:        http://www.citytransport.org.uk                                                              

-هرگونه اشكال درعملكردسيستم ويانواقص سخت افزاری مانندعدم عملكردصحيح شناساگرهای وسيله نقليه ، سوختن لامپ ، قطع برق ، قطع ارتباط مخابراتی و... بلافاصله درنمايشگرسيستم قابل مشاهده است.

-سيستم اين امكان رادراختياركارشناسان مستقردرمركزكنترل ترافيك قرارمی دهد تابااعمال فرامين و دستورات ويــژه شبكه را به سمت بهبودوضعيت آمــدوشدهدايت    نمايند.

همچنين ايــن سيستم توانايی جمع آوری اطلاعات مـربوط بـه حجم تــرددخودروهاو   ميزان زمان داده شده بــه هــرمسير در يــك تقــاطع راداراست كـــه اين اطـــلاعات رادراختيارسياستگذاران ترافيك درون شهری قرارمی دهد. 

 

آياحلقه هاي شناساگررابرروي سطح آسفالت برخي ازتقاطعات ديده ايد؟
وجود اين حلقه ها نشانگرآنست كه آن تقاطع هــوشمندبـوده وبه سيستم كنترل    مركزی هوشمندچراغهاي راهنمايي ( SCATS ) متصل است.
وجوداين شناساگرها در پشت خــط ايست تنظيم كننده زمــان سبزچــراغهاست     بنابراين بايد درچنين تقاطع هايي خودرو را كاملادرپشت خـط ايست متوقف نماييد         تاحلقه هاي شناساگر وجود شما رادر پشت چـراغ قـرمـز شناسايي كرده وزمان سبزشدن مسيررادربرنامه خودقراردهد.
بــرخي از رانندگان براي عبــور سريع از تقاطع ازخط عابــر پياده عبـور كرده و نزديك       تقاطع توقــف مي كنند دراين حالت شناساگرها تــوانايي شناسايي وسيله نقليه    رادر پشت تقـاطــع نداشته و زماني براي عبـور در نظرنمي گيرد مگــرآنـكه وسيله نقليه بعدي درتماس باشناساگرقرارگيرد.
بنابراين درساعات خلــوت كه تعــداد وسايل نقليه عبــوري كم است عـدم رعايت         توقف درپشت خــط ايست موجب مي گردد زماني براي عبوراز تقاطـــع هوشمند          درنظر گرفته نشود.

حلقه های شناساگر Loop Detector چگونه عمل می كنند؟
اين حلقه هاكه به ”حلقــه های الـقـايی “معروفندشامل دوياچنددورحلقه سيم      مسی هستندكه بصــورت مـربع - مسطيل دركــف خيابان جاسازی می شوندو دوسرحلقه ازطريق كابل فيدربه يك شناساگرالقايی متصل می گردد.                      اين شناساگرالقايی در داخل حلقه يك ميــدان مغناطيسی ايجــادمـی كنــدكه       باورودهــر وسيله نقليه بــرروی حلقــه شــدت اين ميــدان مغناطيسی تغييـــر             می كندوشناساگر القايــی اين تغيير را احساس كــرده وحضــور وسيله نقلــيه رابابستــن يــك رلــه الكتـرومكانيكی يا الكتـرونيكی اعلام مـی كنــد و باخــروج وسيله نقليه ازروی حلقه ،   شناساگـــر القايی مــيدان مغناطيسی حلـقه  را    تنظيم كرده ورلـه مورد اشاره را بازمی كند. 

 

آلودگی ترافيك

منظورازاصطلاح آلودگی ترافيك لطمات وخساراتی است كه ترافيك وسايل نقليه ،بخصوصدرشهرهاومناطق شهری برپيكرمحيط زيست وموجودات زنده واردمی كند.     آلودگی ترافيك درچهارزيرمجموعه زيرقابل بررسی است :

 ۱- آلودگی هوا

 ۲- آلودگی شنيداری

 ۳- موانع

 ۴- آلودگی ديداری

 ۱- آلودگی هوا

آلودگی هواناشی ازوسايل نقليه موتوری ،سهم زيادی ازآلودگی ترافيك شهری راتشكيل می دهد.درشهرتهران ،سهم وسايل نقليه درآلودگی هواحدود۶۰الی ۷۰درصدبرآوردشده است .                                                                                        تـرافيك جاده ای علاوه برايجادآلودگی هـوادرسطح يك منطقه به آلوده سازی هوادرسطح جهانی هم كمك می كند.ازموادآلوده كننده محيط دراين مبحث می توان به مونواكسيدكربن Co،دی اكسيدكربن No2،اكسيدازت Nox،ذرات آغشته به گردوخاك وچربی سطح راه اشاره كرد. 

درموردتاثيرات منفی اين موادبرسلامتی انسان تحقيقات بسياری صورت گرفته وبه اثبات رسيده است .ضمن اينكه لاستيكهای يخ شكن ،ميزان غبارآغشته به خروجی های اگزوزرا ۵ الی ۶ برابرافزايش می دهد.

برای كاهش آلودگی هوايكی ازروشهامعاينه فنی خودروهاورفع نقص آنهاست.

 ۲- آلودگی شنيداری

منظورازآلودگی شنيداری ،آلودگی ناشی ازسروصداست .صدای حركت اتومبيل دربزرگراه،صدای هواپيماوصدای حركت قطارنمونه هايی ازصدای ناشی ازترافيك است.

درموردتاثيرمنفی برروی سلامتی انسان وتاثيرآن برروی فعاليتهای انسان ماننداختلال درخواب شكی نيست.

كارشناسان معتقدندكه حداكثرشدت صدای قابل قبول برای گوش انسان حدود۶۵دسی بل است.                                                                                       خودروی سواری صدايی به قدرت  db۸۵ ،كاميون حدود۱۰۰ dbوهواپيماحدود۱۲۰ dbتوليدميكند.

به تعريف تندرستی كه توسط سازمان بهداشت جهانی عنولن شده توجه نماييد:     تندرستی حالتی ازسلامتی كامل جسمانی ،روانی واجتماعی است وصرفافقدان بيماری وضعف نمی باشد.

برای كاهش آلودگی شنيداری سه روش وجوددارد:                                           

۱- كاهش صدادرمنبع توليد۲ - ايجادمانع بين مولدصداودريافت كننده صدا ۳ - استفاده ازاقدامات كاهش صدادرمحل دريافت كننده صدا

بنابراين يكی ازروشهاكاهش صدايی است كه خودوايجادمی كندازطريق طراحی وساخت درمراحل اوليه واقدامات ديگردرروش ديگری باتامين يك مانع فيزيكی مانندديوار،نرده ، يك ياچندرديف درخت ونظايرآنهادرحاشيه راههايی كه درمجاورتشان مناطق مسكونی قرارگرفته اند،ازنفوذصدابه اين مناطق پيشگيری به عمل آيد.

روش ديگرنيزافزايش فاصله بين مولدودريافت كننده صداازطريق روشهای ممكن كه يكی ازآنهااحداث تونل است.

۳ - موانع

منظورازموانع مجموعه ای ازعوامل است كه برتجربه افراددررابطه باراههاوترافيك تأثيرمی گذاردوباعث می شودنگرش آنهانسبت به راه وترافيك بصورت موانع تلقی گردد.                                                                                                   بعنوان مثال درشرايطی كه يك راه حجم ترافيك بالايی راازخودعبورمی دهدوياهنگامی كه وضعيت ترافيك پيچيده است،برای تعدادی ازمردم مشكل است كه پياده جابجاشوندويادرمواقعی كه سرعت حركت وسايل نقليه بالااست ويارانندگان وسايل نقليه بطوربی ملاحظه ای رانندگی می كنندواهميتی برای ديگران ( اعم ازپياده ياسواره ) قائل نيستندوياهنگامی كه رانندگان مقررات چراغ راهنمارازيرپامی گذارندوازچراغ قرمزعبورمی كنند،برای تعدادی ازمردم راه وترافيك باعدم تأمين جانی مترادف می شود.

۴ - آلودگی ديداری

اتوموبيل وراه به خودی خودآلاينده ديداری محسوب نمی شوندولی درشرايطی كه مجموعه وسايل نقليه وراههابعنوان صحنه يامنظره ،بامعيارهای بيننده ادغام شودوقضاوت اورادرقالب يك تاثيرنامطلوب شكل بخشد،به آن آلودگی ديداری اطلاق می شود.                                                                                                توجه به مبلمان شهری ونيزطراحی روبنای راه دراين موردحائزاهميت بسياراست.

محدوده طرح ترافيک

محدوده ممنوعه ترافيک يکی ازتازه ترين ابزارهای حمل ونقل شهری است که بااعمال محدوديت درجهت استفاده ازاتومبيل شخصی درمنطقه ويژه ای درنقاط پرتراکم موسسات اداری،مراکــزتجاری ونهادهای فــرهنگی بزرگ برای ساعـاتی مشخص به اجراگذاشته می شودوهدف ازاجرای آن ثابت نگه داشتن جريان ترافيک دراين محدوده ،کاهش آلودگی هواواولويت دادن به حمل ونقل عمومی است.                                                 

محدوده طرح ترافيک باتوجه به رشدجمعيت ،آلودگی هواوافزايش مالکيت وسايل نقليه شخصی پس ازمدتی موردبررسی مجددقرارمی گيرد.

تعيين محدوده طرح ترافيک برعهده سازمان ترافيک است.

شرکت کنترل ترافيک تهران که زيرمجموعه معاونت حمل ونقل شهرداری تهران است همچنين مرکزنظارت وکنترل ترافيک تهران مسئوليت برنامه ريزی ،طراحی هندسی نظارت وکنترل ترافيک ،اطلاع رسانی ازطريق راديوپيام ترافيک وتابلوهای متغيرخبری واجرای پروژه های کنترل هوشمنددرتهران رابرعهده دارند.                  

تصاويرزنده ازگذرگاههای شهرتهران توسط دوربين های مرکزکنترل ترافيک تهران

عکس هايی ازمرکزنظارت وکنترل ترافيک تهران

 مرکزکنترل و ترافيک اصفهان

سازمان حمل ونقل وترافيک تهران

وزارت راه وترابری

راهنمايی ورانندگی

/ 2 نظر / 7 بازدید
محمد جواد نعمتي

با سلام بنده خيلی علاقه مند هستم تا در مورد سيستم های اسکادا بطور کامل و جامع اطلاعات بيشتری را کسب نمايم. خواهشمندم مرا راهنمايی فرمائيد. در صورت امکان با بنده مکاتبه نمایید. با تشکر صندوق پستی: تهران- ۹۳۶ / ۱۳۴۴۵ پيجر: ۲۰۰۳۳- ۸۳۱۱۰۵۰

baharm

حرکت جالبی است . اميدوارم که اين کار را ادامه دهيد.